Bos speurtocht: opdrachten en tips voor buiten

Een bos is een logische plek voor een speurtocht: er is ruimte, er valt genoeg te ontdekken en kinderen blijven vanzelf bewegen. Je hebt niet veel nodig, want de meeste opdrachten gebruiken wat er al ligt: takken, bladeren, dennenappels en boomstammen. Neem een telefoon met volle accu, water en eventueel een paar zakjes of een touwtje mee. Let bij het uitzetten van de route op duidelijke paden en checkpoints op open plekken, zodat de GPS goed werkt en niemand het pad verlaat. Loop de route vooraf zelf een keer, dan weet je hoe lang het duurt en waar de lastige stukken zitten.

In het kort

In het kort
Groepsgrootte	4-15 kinderen, in groepjes van 3-5
Duur	60-120 minuten
Leeftijd	5-12 jaar
Waar	bos met gemarkeerde paden en een parkeerplaats of ingang als start
Voorbereiding	30-45 minuten plus één keer de route lopen

Opdrachten die je direct kunt gebruiken

Opdrachten die je direct kunt gebruiken
Nr.	Opdracht	Zo werkt het
1	Vijf soorten bladeren	Verzamel vijf verschillende bladeren van de grond en maak er een foto van naast elkaar. Bonus als je een blad met een gaatje van een insect vindt.
2	Takkenletter	Leg met losse takken de eerste letter van je groepsnaam op het pad. Fotografeer het resultaat en ruim de takken daarna op.
3	Boom omarmen	Zoek een boom die je met de hele groep net niet rond kunt krijgen. Tel hoeveel handen jullie tekortkomen en vul het getal in.
4	Eén minuut stil	Iedereen zit een minuut zonder te praten en telt hoeveel verschillende geluiden er te horen zijn. Noteer het aantal en het vreemdste geluid.
5	Dierenspoor	Zoek een spoor van een dier: een pootafdruk, een aangevreten dennenappel, uitwerpselen of een veer. Maak een foto en raad welk dier het was.
6	Stammenbrug	Loop over een omgevallen boomstam zonder eraf te stappen. Lukt het niet, dan telt een balanceerloopje over een rechte lijn van takken.
7	Dennenappel gooien	Zet een dennenappel op een stronk of een steen. Iedereen gooit vanaf vijf passen afstand met een andere dennenappel en probeert hem eraf te krijgen. Tel het aantal rakers.
8	Verstopte foto	Bij dit checkpoint staat een foto van een detail in de omgeving, bijvoorbeeld een knoest of een paaltje. Zoek de plek en maak daar een selfie met de groep.

Maak hier je eigen speurtocht van

Tips voor onderweg

Gebruik kruisingen van paden, banken en informatieborden als checkpoint. Die zijn goed te vinden en de GPS is er nauwkeuriger dan tussen dichte bomen.

Laat kinderen niets plukken van levende planten en verplaats geen stenen of stammen die er al lang liggen. Alles wat op de grond ligt mag wel worden gebruikt voor een opdracht.

Neem een plastic zakje mee voor gevonden bladeren en dennenappels, en een tweede voor afval dat je tegenkomt. Zo laat je het bos netter achter dan je het vond.

Zet de laatste opdracht dicht bij het startpunt. Kinderen zijn tegen het einde moe en dan is een korte laatste loop prettiger dan een kilometer terug.

Controleer na de tocht op teken, vooral achter de oren, in de knieholtes en bij de liezen. Een lange broek in de sokken helpt al veel.

Veelgestelde vragen

Meestal wel, maar de nauwkeurigheid kan afnemen tot 10-15 meter onder dicht bladerdak. Kies daarom checkpoints op open plekken, kruisingen van paden of bij een bosrand. Zet de straal van een checkpoint ruimer dan je in de stad zou doen.

Houd de route op duidelijke paden en laat kinderen in groepjes van minimaal drie lopen. Spreek een vaste verzamelplek af en geef elk groepje één volwassene of een oudere begeleider mee. Zet ook een tijdslimiet in de tocht, zodat iedereen op tijd terug is.

In de meeste bossen van Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten mag je gewoon wandelen, maar niet van de paden af in beschermde delen. Controleer de borden bij de ingang en blijf tijdens het broedseizoen (maart tot half juli) op de paden. Voor grote groepen of commerciële activiteiten heb je soms toestemming van de beheerder nodig.

Een bos biedt aardig wat beschutting, dus lichte regen is geen probleem met goede schoenen en een regenjas. Zorg voor een waterdicht hoesje of een plastic zakje om de telefoon. Bij onweer of harde wind ga je niet het bos in, dan verzet je de tocht.

Voor kinderen van 5-8 jaar is 1,5 tot 2 kilometer met 6-8 checkpoints genoeg. Oudere kinderen kunnen 3 tot 4 kilometer aan. Reken op ongeveer 10 minuten per checkpoint inclusief lopen en opdracht.

GPS werkt ook zonder mobiel netwerk, omdat de locatie via satellieten wordt bepaald. Open de tocht wel vooraf op de telefoon zodat alles geladen is. Foto's uploaden of live scores bekijken lukt dan pas weer als je bereik hebt.