Herfst speurtocht: 8 opdrachten voor buiten

In de herfst ligt het materiaal voor een speurtocht al op de grond: bladeren in verschillende kleuren, kastanjes, eikels en dennenappels. Daardoor hoef je weinig mee te nemen en kun je de opdrachten laten draaien om wat de groep onderweg vindt. Een bos, park of een wijk met bomen volstaat als locatie. Neem een tas voor gevonden spullen mee, een paar velletjes papier en een potlood, en eventueel een leeg eierdoosje voor het verzamelen. Let op korte dagen: begin uiterlijk om drie uur zodat je voor de schemering terug bent, en kies een route die ook na regen begaanbaar is.

In het kort

In het kort
Groepsgrootte	4-15 kinderen
Duur	60-90 minuten
Leeftijd	4-11 jaar
Waar	bos, park of wijk met bomen
Voorbereiding	30 minuten plus één keer de route lopen

Opdrachten die je direct kunt gebruiken

Opdrachten die je direct kunt gebruiken
Nr.	Opdracht	Zo werkt het
1	Kleurenpalet van bladeren	De spelers zoeken bladeren in vijf kleuren: groen, geel, oranje, rood en bruin. Ze leggen ze op volgorde van licht naar donker en maken er een foto van als bewijs.
2	Kastanjes tellen op tijd	Bij een kastanjeboom krijgt de groep twee minuten om zoveel mogelijk kastanjes te verzamelen. Het aantal is de code voor het volgende GPS-punt, of het aantal wordt afgerond naar het dichtstbijzijnde tiental.
3	Eierdoos vol vondsten	Elk vakje van een leeg eierdoosje moet gevuld worden met iets anders: een eikel, een dennenappel, een veertje, een steentje, een stukje mos. Wie als eerste alle vakjes vol heeft, kiest de volgende richting.
4	Paddenstoelen spotten	Op een plek waar paddenstoelen staan tellen de spelers hoeveel verschillende soorten ze zien zonder aan te raken. Ze tekenen de grootste na op papier.
5	Blad op de stam	De spelers rapen een blad op en zoeken de boom waar het van afkomt. Ze controleren door een blad aan een lage tak te vergelijken en maken een foto van blad en stam samen.
6	Bladwrijfsel	Leg een blad onder een vel papier en wrijf met een potlood of krijtje over het papier tot de nerven zichtbaar worden. De groep maakt er drie van verschillende bladeren en raadt bij elkaar welk blad het was.
7	Dennenappel werpen	Teken met een stok een cirkel in het zand of de bladeren. Iedereen gooit drie dennenappels vanaf vijf passen afstand. Het aantal treffers van de hele groep bepaalt hoeveel stappen ze mogen zetten richting het volgende punt.
8	Herfstgeluiden luisteren	De groep staat één minuut stil met de ogen dicht en telt geluiden: ritselende bladeren, een vogel, een tak die kraakt. Wie de meeste verschillende geluiden noemt, mag de volgende hint voorlezen.

Maak hier je eigen speurtocht van

Tips voor onderweg

Kies een route met een harde ondergrond of gras voor de eerste en laatste 200 meter, dan komen de kinderen minder onder de modder aan bij de auto of fiets.

Neem een plastic tas of een oude boodschappentas mee voor alles wat verzameld wordt. Anders zitten aan het einde alle jaszakken vol kastanjes en nat blad.

Zet een opdracht die tijd kost, zoals het bladwrijfsel, op een plek met een bank of een omgevallen boomstam. Op de knieën in nat blad werkt niet.

Bij kastanjebomen liggen vaak ook scherpe bolsters. Laat kleine kinderen handschoenen dragen of geef de opdracht alleen de kastanjes zonder bolster te pakken.

Plan de tocht zo dat je voor 16:30 klaar bent. In oktober wordt het snel donker in het bos en zijn GPS-punten onder bomen minder nauwkeurig.

Veelgestelde vragen

Kies vooraf een route langs een paar plekken met beschutting, zoals een schuilhut, een brug of een dichte bomenrij. Zet daar de opdrachten die iets meer tijd kosten. Bij lichte regen kun je gewoon doorgaan, kinderen in regenkleding merken er weinig van.

Loop de route op zijn vroegst een paar dagen ervoor, want in de herfst verandert een bospad snel. Een pad kan onder water staan of bladeren kunnen een herkenningspunt bedekken. Controleer vooral of de plekken die je voor opdrachten nodig hebt (kastanjeboom, paddenstoelenplek) nog kloppen.

Laat paddenstoelen staan en geef de opdracht om ze alleen te fotograferen of te tekenen. Aanraken is meestal niet gevaarlijk, maar kinderen stoppen hun handen daarna in hun mond. Zo voorkom je discussie en blijven de paddenstoelen ook voor andere wandelaars staan.

Eind september tot half oktober ligt er genoeg op de grond en zitten er nog bladeren aan de bomen om kleuren te vergelijken. Kastanjes vallen meestal vanaf half september tot begin oktober. Na half november zijn de bladeren vaak bruin en nat en is er minder variatie.

Zet de GPS-punten dicht op elkaar, hooguit 150 tot 200 meter uit elkaar, en houd de route op bestaande paden. Geef een begeleider de telefoon met de route en laat de kinderen om de beurt navigeren. Maak een afspraak dat niemand voorbij de volgende afslag loopt zonder de groep.

Ja, een park of een straat met bomen is genoeg. Bladeren, eikels en kastanjes liggen ook op stoepen en in plantsoenen. Vervang de bosopdrachten door opdrachten bij bomen in de straat, zoals bladeren zoeken van drie verschillende soorten of tellen hoeveel bomen al kaal zijn.